دوشا چیست ؟
درسنامه شماره 3
دوشاها
اتر،هوا،آتش،آب و خاک،پنج عنصر اولیه در بدن انسان به شکل 3 اصل اساسی یا مزاج که به عنوان «دوشا » شناخته می شوند،ظاهر می گردند
از ترکیب دو عنصر اتر و هوا،اصل هوا که « واتا » خوانده می شود،نمود پیدا می کند
دو عنصر آتش و آب همراه یکدیگر در بدن،اصل آتش که « پیتا » خوانده می شود را پدید می آورند
دو عنصر خاک و آب به عنوان طبع آبکی که « کافا » خوانده می شود،ظاهر می گردند
این سه طبع ( واتا ، پیتا ، کافا ) همه اعمال بیولوژیکی،روانی و آسیب شناسی فیزیولوژیکی مربوط به بدن،ذهن و آگاهی را اداره می کنند.آنها به عنوان عوامل سازنده اساسی و موانع حفاظتی برای بدن در شرایط نرمال،عمل می کنند و وقتی که خارج از تعادل باشند، به پروسه بیماری مدد می رسانند.
سه دوشا مسئول به وجود آمدن نیازهای طبیعی،سلیقه ها و ترجیحات فردی در غذا(مزه،حرارت و …) می باشند.سه دوشا بر به وجود آمدن،حفظ کردن و از بین رفتن بافتهای بدن و نیز دفع محصولات اضافی از آن نظارت دارند.آنها همچنین مسئول پدیده های روانی نظیر احساساتی مانند ترس ، خشم ، حرص و در سطح بالاتر احساساتی انسانی مانند فهم،همدردی و عشق هستند. بنابراین سه دوشا زیر بنای وجود روان تنی انسان به حساب می آیند.
بر اساس آیورودا،هر اتفاق در ذهن نوعی معادل فیزیکی در بدن دارد.اگر شخصی از تاریکی بترسد،این ترس از طریق آدرنالینی که به خون او سرازیر می گردد شکل فیزیکی به خود می گیرد.آیورودا معتقد است این ارتباط متقابل درونی در محلی بین ذهن و بدن انجام می گیرد ، جائی که اندیشه به ماده تبدیل می شود،این محل جایگاه سه اصل فعال است،همان که به عنوان « سه دوشا » می شناسیم.دوشاها منحصر به فرد و بسیار حائز اهمیت هستند،چراکه این امکان را برای ذهن فراهم می آورند که با بدن « گفتگو » کند. همه امیده،ترسها،رویاها و آرزوها و ظریفترین احساسات بر فیزیولوژی شما اثر می گذارند.این رویدادهای ذهنی در حالی که با بدن شما « گفتگو » می کنند ،دائما در حال ساختن آن نیز هستند.اگر ذهن شما قادر به عشق ورزیدن،دوست داشتن و خلاقیت باشد ولی بدن شما سال به سال تحلیل رقته و فرسوده گردد نشانگر آن است که دوشاها احتیاج به توجه دارند
بر طبق آیورودا،دلیل اصلی چیرگی ، آشفتگی و بی نظمی بر فرایند تکامل،در همین جا نهفته است:عدم تعادل دوشاها اولین نشانه ناهماهنگی ذهن و بدن است.اینکه بدن نابغه ای مانند موتزارت در سن 35 سالگی تسلیم مرگ می شود به این دلیل است که بدن نتوانسته است با نبوغ ذهن هماهنگ گردد.
از طرف دیگر ، احیای دوشاها راهگشای نوعی سیستم بدن – ذهن است که همیشه متعادل،هعمیشه سلامت و همیشه پیشرونده است.
سه دوشای واتا،پیتا و کافا هزاران عملیات مختلف را در سیستم بدن – ذهن کنترل می کنند ،اما عملکرد اصلی آنها به شرح زیر است:
دوشای واتا : کنترل کننده حرکات
دوشای پیتا : کنترل کننده سوخت وساز
دوشای کافا : کنترل کننده ساختار
در هر سلول آدمی، هر 3 دوشا وجود دارند.بدن برای زنده ماندن به حرکت نیاز دارد کا امکان تنفس،گردش خون و … را به او بدهدژ،به پیتا برای سوخت و ساز و عمل آوردن غذا نیاز دارد و بدن باید کافا یا ساختار داشته باشد تا بتواند سلولها را در کنار هم استوار نگه دارد.
طبیعت برای ساختن بدن انسان به هرسه این دوشاها احتیاج دارد.
در سیستم آیورودا، بر حسب آنکه کدام دوشا در بدن غالب باشد سه تیپ اصلی بدنی وجود دارد.اگر بعد از پاسخگویی به پرسشنامه « تشخیص تیپ بدنی » مشخص شد که از نوع واتا هستید بدین معنی است که خصوصیات واتا بر بدن شما غلبه دارند.شناخت نوع بدن از آن رو حائز اهمیت است که به شما در انتخاب نوع رژیم غذایی،شیوه زندگی روزمره و … ،جهت پیشگیری از بیماریها یاری می رساند
با آگاهی از نوع بدن بدن و پیروی از رژیم غذایی و دستورالعمل هایی که باعث تعادل دوشا یا دوشاهای غالب شما می شود ، می توانید در سلامت و تعادل زندگی کنید.
